Gayrimenkul sektöründe vergi kayıplarını önlemek ve piyasadaki fiyat şeffaflığını artırmak amacıyla geliştirilen Mekansal Veri Analiz (MEVA) Sistemi, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hayata geçirildi. Bu dijital analiz aracı, taşınmazlarla ilgili farklı kaynaklardan elde edilen verileri bir araya getirerek gayrimenkullerin gerçek piyasa değerlerinin tespit edilmesini sağlıyor.
MEVA; tapu kayıtları, belediye rayiçleri, banka kredi verileri, değerleme raporları ve ilan sitelerindeki bilgiler gibi çeşitli kaynaklardan besleniyor. Bu sayede, satış işlemlerinde gösterilen bedeller ile taşınmazın gerçek değerleri arasında fark varsa, sistem bunu otomatik olarak tespit edebiliyor.
Özellikle düşük bedelle gösterilen satışların önüne geçmek için kullanılan sistem, örneğin 10 milyon TL’lik bir taşınmazın 3 milyon TL gibi düşük bir fiyatla beyan edilip edilmediğini analiz ediyor. Bu gibi durumlar sistem tarafından işaretlenerek detaylı incelemeye alınıyor.
MEVA şu anda Türkiye genelindeki 81 ilde aktif olarak kullanılıyor. Defterdarlıklarda oluşturulan özel ekipler, bu verileri analiz ederek şüpheli işlemleri denetliyor. Sistem sayesinde kayıt dışı işlemlerin önüne geçilmesi ve emlak sektöründe daha adil bir vergi ortamının oluşması hedefleniyor.
2025’in ilk aylarında, MEVA Sistemi kapsamında Türkiye genelinde 16 bini aşkın taşınmaz incelendi. Tapuda beyan edilen satış fiyatları ile taşınmazların gerçek piyasa değerleri karşılaştırılarak yapılan analizlerde, yaklaşık 9.150 kişiden değer farkı nedeniyle açıklama talep edildi. Bu bildirimler sonrasında, 2.475 kişi yasal avantajlardan faydalanarak, herhangi bir ceza uygulanmadan toplamda yaklaşık 114 milyon TL harç ödemesi yaptı.